Natuur beschermen en belevenRecreatiezonering op de Veluwe

Vraag en antwoord

Hieronder staat een aantal veelgestelde vragen en antwoorden over recreatiezonering op de Veluwe. Staat uw vraag er niet tussen? Stuur deze dan naar recreatiezonering@gelderland.nl

Alle vragen en antwoorden hebben we gebundeld in één document. Dit document is terug te vinden op de gebiedspagina van Kootwijk en omgeving

Jazeker! In gebieden waar veel belangen spelen, organiseren we gesprekken over de zoneringskaart en over passende maatregelen. Daarover kunt u meer lezen op de pagina gebieden.

Wanneer de gesprekken zijn afgerond en het zoneringsplan compleet is, stellen de Gedeputeerde Staten het plan vast. De verwachting is dat dit eind 2021 gebeurt. Daarna is het plan definitief en start de uitvoering van de maatregelen.

Ook de bewoners van de Veluwe zijn zelf recreanten, al is het maar door een ommetje te maken met de hond. De zonering kan ook raken aan het gebruik van de Veluwe als eigen 'achtertuin'. Vandaar dat we in de gebieden waarin dit aan de orde zal zijn de bewoners of vertegenwoordigers daarvan bij de afronding van de zoneringskaart en het opstellen van maatregelen betrekken.

Ook in deze gebieden werken grondeigenaren aan maatregelen  om de ambitie die op de kaart staat aangegeven te behalen. Onze inschatting is dat deze maatregelen minder ingrijpend zijn en 1 op 1 afgestemd worden tussen terreineigenaar en degene (bijvoorbeeld een ondernemer, gebruikersgroep of enkele inwoners) die ermee te maken krijgt. Heeft u toch een vraag, zorg of opmerking, deel deze via recreatiezonering@gelderland.nl.

Nee, iedereen blijft welkom om te genieten van de natuur op de Veluwe. Maar we zoeken wel een betere balans tussen recreatief gebruik en natuur.

Er is niet één manier of wijze van meten geweest, het gaat om een samenstel van diverse waarnemingen. Op enkele plaatsen op de Veluwe  wordt het aantal recreanten gemeten met behulp van sensoren. Daarnaast zijn terreineigenaren zijn unaniem in hun oordeel dat het drukker is geworden in de meeste gebieden van de Veluwe (enkele van oudsher luwe zones daargelaten). Dit blijkt bijvoorbeeld uit de toegenomen parkeerdruk (parkeerplaatsen zijn veel vaker vol), uit gegevens die via Strava beschikbaar zijn over aanwezigheid van fietsers in de terreinen en uit eigen waarnemingen door beheerders en toezichthouders in de terreinen. Diverse recreatieondernemers signaleren ook dat het drukker geworden is rondom hun terreinen. Ook recreanten en bewoners geven aan dat het drukker is geworden. Er wordt momenteel gewerkt aan het opzetten van het monitoren van recreatiedruk.

De hele Veluwe is aangewezen als Natura 2000-gebied. Dat betekent dat de natuur hier overal zeldzaam en waardevol is. Niet alle planten- en diersoorten zijn even gevoelig voor recreatieve verstoring. Sommige planten herstellen goed nadat er op gestaan is, andere lopen ernstige schade op. Vogels die rusten in bomen, daar hun voedsel zoeken en hun nesten bouwen worden minder verstoord door recreanten dan vogels die op de grond rusten, broeden en eten. En in de ‘kraamtijd’ als er veel jonge dieren zijn, heeft verstoring groter impact dan op andere momenten. Met deze verschillen wordt in de recreatiezonering rekening gehouden door te kijken waar de meest verstoringsgevoelige soorten voorkomen en op welke momenten. De indeling in zones A t/m D is hierop afgestemd.


Dieren hebben rust en ruimte nodig om voedsel te zoeken, te broeden en jongen groot te brengen. Door de komst van recreanten en de recreatieve voorzieningen als paden en wegen, versnippert het leefgebied van de dieren. Daarnaast verstoren menselijke activiteiten het natuurlijk gedrag van dieren. Zo verlaten broedende vogels het nest als recreanten vlakbij passeren of pauzeren. Reptielen worden platgetrapt/gereden als ze een pad moeten oversteken. Of wordt groter wild overdag, door de aanwezigheid van mensen en loslopende honden buiten de paden, opgejaagd met soms een fatale afloop als ze een drukke weg overvluchten.

De afname van plant- en diersoorten blijkt uit langjarige monitoring door de provincie. Daarnaast is voor enkele soorten specifiek onderzoek uitgevoerd om te kijken wat het effect van recreatieve verstoring op deze soorten is. Voor zeven vogelsoorten is dit onderzoek uitgevoerd door een consortium onder leiding van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Uit dit onderzoek blijkt dat recreatiedruk tot 30% kan bijdragen aan de vermindering van de aantallen. De vogelsoorten worden gezien als gidssoorten voor andere soorten, die meeprofiteren van maatregelen voor de vogels.

Defensie is in een aantal (afgesloten) gebieden actief met militaire oefeningen. Vliegbewegingen van defensie kunnen inderdaad daarbuiten ook een verstorend effect hebben. Daarover gaan we met Defensie rond de tafel om te kijken welke oplossingen er zijn om ook die verstoring te beperken. Dit uiteraard ook in overleg met de betrokken gemeenten en terreineigenaren. Overigens zijn de natuurwaarden op de Defensieterreinen zelf vaak behoorlijk goed.

Dat klopt. Ook door verdroging en neerslag van stikstof gaat de Veluwse natuur achteruit. Recreatiezonering is daarom één van de onderdelen van het beheerplan voor de Veluwe. De provincie werkt ook aan de stikstofproblematiek en verdrogingsbestrijding. Daarnaast werken provincie en terreinbeheerders aan herstelmaatregelen per soort natuurgebied, zoals heide, bos, en stuifzand. Hier leest u meer over waarom het slecht gaat met de Veluwe en wat we daaraan doen. Door aan meerdere ‘knoppen’ tegelijk te draaien, kunnen we het grootste positieve verschil maken.

Om de recreatiezonering in de praktijk te brengen worden verschillende maatregelen voorgesteld. Naast voorlichting over en toezicht op het bezoek aan de natuurterreinen worden ook aanpassingen in de terreinen voorgesteld. Op sommige plekken worden recreatieve faciliteiten verbeterd, bijvoorbeeld door het routenetwerk te verbeteren, goede parkeergelegenheid en betere bewegwijzering. Op andere plekken worden maatregelen genomen om de natuur rustiger te maken, bijvoorbeeld het omleiden van een pad, het verminderen van verkeer op een zandweg of het verleggen van een recreatieve route.

De maatregelen worden genomen om de natuur daar waar nodig te ontzien en bezoekers te geleiden naar gebieden die tegen een stootje kunnen. We nemen daarin de diversiteit van de verschillende recreanten en hun specifieke recreatiebehoeften mee.

Ja, een terreinbeheerder mag zijn of haar eigendom altijd, ook zonder opgave van redenen, (gedeeltelijk) afsluiten voor publiek. Dat is geregeld in het eigendomsrecht. Een uitzondering geldt voor openbare wegen en openbare fiets- en wandelpaden. Dat kunnen ook zandpaden zijn maar de meeste fiets- en wandelpaden gelden niet als openbare weg.

 

Op de Veluwe zijn al diverse gebieden afgesloten zoals de oefenterreinen van defensie. Park de Hoge Veluwe is alleen tegen betaling toegankelijk. Daarnaast zijn er veel kleinere maar ook een aantal grotere particuliere eigenaren die hun landgoed om privacy redenen niet hebben opengesteld. Als een terrein niet is opengesteld voor publiek, dan ontvangt de eigenaar ook geen subsidie voor het natuurbeheer van dat terrein. In beginsel is openstelling een voorwaarde voor het ontvangen van deze subsidie. Alleen op grond van stevige ecologische redenen kan daar van worden afgeweken. Dat betekent overigens niet dat alles overal mogelijk moet zijn. De terreinbeheerders kunnen zelf bepalen door welke doelgroepen recreatie mogelijk is. En het staat een eigenaar altijd vrij om af te zien van subsidie.

Veel terreineigenaren ontvangen naast de subsidie voor natuurbeheer ook een openstellingssubsidie waarvan het beheer van recreatieve voorzieningen bekostigd kan worden. De hoeveelheid paden op de Veluwe is echter veel groter dan de hoeveelheid waarop het subsidiebedrag is gebaseerd. De openstellingssubsidie is dan ook niet kostendekkend.

De natuur op de Veluwe wordt  structureel gemonitord door de provincie en door terreineigenaren. Dee monitoring maakt zichtbaar hoe plant- en diersoorten op de Veluwe zich ontwikkelen. De recreatiezonering wordt uitgevoerd in het kader van het Natura 2000 beheerplan Veluwe. Elke 6 jaar vindt een evaluatie van het beheerplan plaats, waarin ook de uitvoering van de recreatiezonering wordt meegenomen.

Cookie-instellingen