Tiny Forest Gelderland

ProfielfotoLinda IJmker June 05, 2020
9201 keer bekeken 0 comments

Dit zijn de projecten die zijn ingediend voor de Gelderse prijs voor ruimtelijke kwaliteit 2020 met als titel 'Brede blik op ruimte'. Projecten waar we als Gelderlander trots op mogen zijn.

Wil je weten welke projecten genomineerd zijn? Klik dan hier.

Een IVN Tiny Forest is een dichtbegroeid inheems bos ter grootte van een tennisbaan. Het draagt bij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, natuureducatie en-beleving, sociale cohesie, burgerbetrokkenheid, welzijn & gezondheid. Kortom: een klein bosje met een groots effect op de ruimtelijke kwaliteit!

Keuzemenu ambities

Klimaatadaptie
Biodiverstiteit
Woon- en leefomgeving

In de gemeente(n)

Er zijn al vijf Gelderse Tiny Forests gerealiseerd in de gemeenten Apeldoorn, Nijmegen en Winterswijk. In Ede is dit jaar gestart met de ontwikkeling van een Tiny Forest. Het concept van Tiny Forest is toepasbaar in alle gemeenten in Gelderland.

Omschrijving van de ligging van het project

Tiny Forests kunnen vanwege hun compacte omvang (circa 200 m2) op veel locaties aangelegd worden. Ze zijn ideaal voor gebieden waar weinig groen en veel bebouwing aanwezig is. Daar draagt een klein inheems bos positief bij aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. Een Tiny Forest is ook een ontmoetingsplek voor buurtbewoners, en biedt een buitenlokaal voor aangrenzende of omliggende scholen. In Winterswijk en in Ede is het Tiny Forest zelfs onderdeel van het groene schoolplein. In Nijmegen-West verhogen Tiny Forest Wolfsbosje en Tiny Forest Het Biezenbos de ruimtelijke kwaliteit als onderdeel van een groene buffer langs een drukke verkeersader.

Periode van realisatie van het project

2018 - 2021

De belangrijkste actoren in en rond het project

Buurtbewoners als initiatiefnemers, lokale organisaties zoals de buurt- of wijkvereniging, basisscholen, middelbare scholen, vrijwilligers van de lokale IVN-afdeling, hoveniers en uiteraard de gemeente. Het initiatief wordt genomen worden door bewoners en/of een school. Samen met de gemeente wordt gekeken naar een geschikte locatie in de buurt. IVN Gelderland begeleidt de initiatiefnemers in het betrekken van buurtbewoners en kinderen bij het ontwerp, de aanplant en het beheer van het Tiny Forest. Het bos wordt geadopteerd door een basisschool of kinderopvang uit de buurt, die het bosje minstens maandelijks gebruikt voor buitenactiviteiten. Bij elk bosje is een buitenlokaal met zitplaatsen voor circa 30 kinderen. Dit buitenlokaal wordt ook gebruikt als ontmoetingsplek voor de buurt en kleinschalige wijkactiviteiten. Zo is een Tiny Forest in Winterswijk aangelegd met leerlingen van basisscholen De Bataaf en De Kolibrie. In Nijmegen hebben buurtbewoners uit de wijk Hees samen met het Eco-Team van het Dominicus College het Tiny Forest aangelegd.

Beknopte beschrijving van het gerealiseerde project

Een IVN Tiny Forest is een dichtbegroeid, inheems bos ter grootte van een tennisbaan. Dit bos is een prettige plek voor insecten, vogels en kleine zoogdieren, én voor mensen. Een Tiny Forest wordt geplant door betrokken buurtbewoners en schoolkinderen. Kinderen leren in het buitenlokaal over de Nederlandse natuur en buurtbewoners ontmoeten elkaar op een prettige en gezonde plek. De aanleg van Tiny Forests vergroot de waterbergingscapaciteit, verbetert de luchtkwaliteit, en gaat hittestress tegen. Zo draagt een Tiny Forest bij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, natuureducatie en -beleving, sociale cohesie, burgerbetrokkenheid, en welzijn & gezondheid. Kortom: een klein bosje met een groots effect op de ruimtelijke kwaliteit! In Ede is dit jaar gestart met de ontwikkeling van twee Tiny Forest. In de gemeenten Apeldoorn, Nijmegen en Winterswijk zijn inmiddels vijf Gelderse Tiny Forests gerealiseerd: Het Groene Bos, Wolfsbosje, Het Buur(t)bos, Tiny Forest Het Biezenbos en Tiny Forest Pelkbos. In totaal is op deze vijf locaties 1700 vierkante meter inheems bos gerealiseerd. Er zijn 5162 bomen geplant, door tientallen volwassen buurtbewoners en 490 kinderen. Op de vijf locaties zijn in totaal veertig leerkrachten getraind in het geven van buitenlessen.

Opmerkelijke ruimtelijke kwaliteiten uitgelicht

-Een Tiny Forest stimuleert biodiversiteit: het bos van 200 m2 bestaat uit zo’n dertig tot veertig verschillende inheemse soorten bomen en struiken. Deze trekken weer insecten en vogels aan. Bij onderzoek van Wageningen Environmental Research zijn in Tiny Forests van een paar jaar oud maar liefst 595 dier- en plantsoorten gevonden. Bij de locatiekeuze is één van de eisen dat het Tiny Forest minimaal tien jaar kan blijven staan. -Het bos brengt natuurbeleving dichterbij. De afstand tussen mens en natuur is groter dan ooit. Een Tiny Forest voor de deur prikkelt de nieuwsgierigheid en geeft mensen de kans om inheemse natuur in de eigen leefomgeving te ontdekken en daarover te leren. -Een Tiny Forest biedt buurtbewoners een prettige groene ontmoetingsplek, en scholen een levend buitenlokaal. -De aanleg van Tiny Forests vergroot de waterbergingscapaciteit, verbetert de luchtkwaliteit, en gaat hittestress tegen. -Tot slot heeft een bos een positief effect op gezondheid en welzijn: meer natuur in de buurt kan zorgen voor minder stress en stressgerelateerde klachten. Zo draagt een Tiny Forest in brede zin bij aan de ruimtelijke kwaliteit van een gebied.

Plan- en ontwerpproces

Het proces dat IVN Gelderland met een gemeente doorloopt, verloopt in grote lijnen als volgt: 1. Startgesprek en sluiten van samenwerkingsovereenkomst met de gemeente 2. Werven van initiatiefnemers (bewoners, scholen, verenigingen) 3. Locatie selecteren (zoeken van een gebied nabij de initiatiefnemer(s) dat voldoet aan technische en sociale criteria) 4. Kick-off met initiatiefnemers en scholen 5. Buurtparticipatie: informatieverstrekking, ontwerpsessies, opstellen beheer- en beleefplan 6. Adoptie door school met gastlessen, workshops leerkrachten en Tiny Forest Ranger programma 7. Plantdag 8. Overdracht

Ambities en opgaven voor de toekomst

Ambitie: Op termijn willen we dat elke Gelderse gemeente minimaal één Tiny Forest heeft. Daarmee dragen we bij aan meer burgerbetrokkenheid bij natuur, groen en landschap, en aan meer bomen en bossen in dorpen en steden. Uitdaging: Een uitdaging binnen Tiny Forest is het, met gemeente en initiatiefnemers, vinden van geschikte locaties, die voldoen aan de technische en de sociale criteria (zie de checklist is mijn bos een Tiny Forest? op ivn.nl/tinyforest/over-tiny-forestr). Soms moet aan meer draagvlak in de buurt gewerkt worden of vindt een deel van de buurtbewoners de beoogde locatie minder geschikt vanwege uitzicht of huidig gebruik. Soms is een school initiatiefnemer voor het Tiny Forest, in andere gevallen komt het initiatief vanuit de buurt en wordt actief gezocht naar een nabij gelegen school die het Tiny Forest wil adopteren. Soms is een plek ongeschikt omdat de ondergrond niet tot één meter diepte bewerkt en verbeterd kan worden, vanwege aanwezige leidingen, archeologische vindplaats of bodemverontreiniging. Het zoeken van een locatie die zowel technisch als sociaal geschikt is, is een essentieel proces dat doorlopen moeten worden voordat een Tiny Forest gerealiseerd wordt en echt een buurtbos wordt dat educatief gebruikt wordt. Resultaat van dit zorgvuldig doorlopen is eigenaarschap bij de betrokken school en initiatiefgroep. Wil je snel inheemse bosjes aanleggen dan is Tiny Forest niet de snelste of goedkoopste manier. Wil je kinderen en bewoners zelf verantwoordelijkheid laten nemen voor het realiseren, beheren en gebruiken van natuur in de stedelijke omgeving, dan is Tiny Forest een heel geslaagde methode waarbij school en initiatiefnemers aan de hand van een beproefd stappenplan en begeleiding vanuit IVN tot een mooi resultaat komen.

Wat is jouw betrokkenheid bij het project?

Ik ben één van de projectleiders van IVN Gelderland, die in samenwerking met de gemeenten bewonersinitiatieven begeleiden die een Tiny Forest willen. Mijn collega’s en ik organiseren ontwerpsessies voor de buurt, trainen leerkrachten in het geven van buitenles, geven Tiny Forest-gastlessen aan kinderen, begeleiden de plant-dag, en leiden kinderen op tot Tiny Forest Rangers.

Bijzonderheden

Tiny Forest is een concept dat bedacht is door de Indiase ingenieur Shubhendu Sharma (CEO Afforestt). Hij baseerde zich weer op de bosbouwmethode van de Japanse bomenexpert Akira Miyawaki. Dr. Miyawaki ontwikkelde in de jaren ’70 een methode om natuurlijke, inheemse bossen te herstellen. Hij legde ruim 1.700 bossen aan, waarvan 96,7% zich binnen tien jaar tot een veerkrachtig ecosysteem ontwikkelden. Shubhendu Sharma raakte geïnspireerd door Miyawaki’s aanpak en vertaalde de werkwijze naar een stadsomgeving. De Tiny Forest plantmethode bestaat uit zes stappen: 1. Veldverkenning bosgemeenschap 2. Bodemonderzoek (dichtheid, voedselrijkdom, grondwaterstand, conditie toplaag) 3. Bodembewerking en verbetering: het creëren van een losse luchtige bodem tot een meter diep, die voldoende organisch materiaal bevat en binnen een jaar een wijdvertakt schimmelnetwerk heeft. Gebruikte bodemsupplementen zijn regio eigen zoals compost, stalmest en stro. 4. Beplantingsplan: dertig tot veertig inheemse soorten (kroonlaag, boomlaag, sub-boomlaag, heesterlaag) op basis van de veldverkenning en bodemgeschiktheid. 5. Aanplant: circa 600 boompjes, ongeveer drie per vierkante meter, random verspreid. Door ze dicht op elkaar te planten, groeien de boompjes sneller omhoog en groeit het bladerdak binnen drie jaar dicht. Na aanplant wordt de bodem bedekt met een mulchlaag van minimaal 15 cm. dik (stro of bladaarde). Hierdoor komt het bodemleven snel tot ontwikkeling en is de bodem beschermt tegen uitdroging in de zomer en tegen vorst in de winter. 6. Beheer: (heel beperkt) gebeurt door bewoners zelf.

Images

https://youtu.be/9k-lXaVaU1s

Comment

Twitter

On the map

0  Comments

Fields with an * are required.

We use CAPTCHA to prevent spam. Tick the checkbox to continue. You might be asked to select certain images

One moment ...
Cookie settings