Bokashi, Bermmaaisel, Bodemverbeteraar en Biodiversiteit

Tiny Wigman May 26, 2020
13842 keer bekeken 0 comments

Dit zijn de projecten die zijn ingediend voor de Gelderse prijs voor ruimtelijke kwaliteit 2020 met als titel 'Brede blik op ruimte'. Projecten waar we als Gelderlander trots op mogen zijn.

Wil je weten welke projecten genomineerd zijn? Klik dan hier.

De vier B’s verdienen samen een prijs. Bokashi maakt van Bermmaaisel een Bodemverbeteraar voor de landbouw. Goed opruimen van zwerfafval is een voorwaarde voor succes. Meer biodiversiteit, schone wegbermen en gezonde landbouw is het gevolg. Fijn voor inwoners én insecten.

Keuzemenu ambities

Klimaatadaptie
Circulaire economie
Biodiverstiteit

In de gemeente(n)

Gemeente Berg en Dal

Omschrijving van de ligging van het project

Ruim 200 km gemeentelijke wegbermen en sloten in het buitengebied 5 locaties Bokashi-hopen bij agrarische ondernemers. Verspreid over de hele gemeente

Periode van realisatie van het project

We zijn gestart met de voorbereidingen in februari 2019 en hebben het eerste jaar van de pilot in februari 2020 de geëvalueerd

De belangrijkste actoren in en rond het project

Via Natura, initiatiefnemer en projectleider, heeft het project ontwikkeld in goed overleg met de Ploegdriever Vereniging voor Landschapsbeheer in de gemeente Berg en Dal (coördinatie uitvoering), en ZLTO Rijk van Nijmegen. Op basis van het projectvoorstel is de gemeente Berg en Dal in het voorjaar van 2019 overgegaan op ecologisch bermbeheer in de hele gemeente om bij te dragen aan biodiversiteit van de bermen en bodemverbetering van de landbouwgronden.

Beknopte beschrijving van het gerealiseerde project

1. Lokaal gebruik maken van beschikbare organische grondstoffen voor verbetering bodembeheer in de landbouw met Bokashi-hopen dichtbij de gebruiker 2. Versterking biodiversiteit - In de bestaande bermen van de gemeente door toepassen van ecologisch bermbeheer - Van landschapselementen/akkerranden gelegen langs de wegbermen en slootkanten. Resultaten: Gemeente Berg en Dal heeft met ingang van 2019 door de opzet van het Bokashiproject ervoor gekozen om over te gaan op ecologisch bermbeheer langs alle gemeentelijke wegen in het buitengebied. (200 km!) Er is gedurende een half jaar zwerfvalafval geruimd en 907 kg verzameld en afgevoerd Van de Bokashihopen zijn monsters genomen en onderzocht: er zijn geen risicostoffen in het materiaal aangetroffen

Opmerkelijke ruimtelijke kwaliteiten uitgelicht

1. Verbetering van biodiversiteit raakt elke inwoner die hart heeft voor het buitengebied van de gemeente. Het jarenlange ecologische beheer van de dijken is hét voorbeeld wat met zorgvuldig beheer aan ruimtelijk kwaliteit te winnen is. Ecologisch beheer van alle gemeentelijke wegbermen biedt grote kansen biodiversiteit zichtbaar en concreet te maken voor iedereen. 2. Bokashi heeft de grootste meerwaarde als bodemverbeteraar wanneer het zwerfvuil tot een minimum wordt beperkt. Vandaar de fantastische logistieke actie om de bermen te schonen, 200 km wegberm in totaal. 3. Op termijn zal de bodem van de landbouwgronden verbeteren en meer water kunnen vasthouden: meer veerkracht om droogte te kunnen doorstaan en meer biodiversiteit in de bodem. 4. De tijdelijke Bokashihopen zijn geen schoonheid op zichzelf (wel afgedekt met groen herbruikbaar doek), maar laten zien: hier wordt aan bodemverbetering gewerkt! 5. Het is een uitdaging voor de toekomst om inwoners met dit project te verbinden en bij te dragen aan schone bermen. Nu zijn bermen van niemand; straks bieden zij gezonde meststof voor ons voedsel. 6. Ruimtelijke kwaliteit neemt toe in de tijd dichtbij de voordeur van mensen.

Plan- en ontwerpproces

Een projectgroep bestaande uit gemeente, ZLTO, De Ploegdriever en Via Natura, maken samen een planning voor het totale project en brengen expertise in. Taakverdeling in de uitvoering: - De Ploegdriever coördineert de uitvoering, communiceert met de betrokken ondernemers, stelt een begroting op en registreert alles ten behoeve van de evaluatie. Via Natura zorgt voor verslaglegging van het pilotproces. Provinos Adviesgroep adviseert De Ploegdriever bij de opzet eerste Bokashihopen. - Gemeente zorgt voor het aanleveren van alle gegevens wat betreft hoeveelheden maaisel voor de Ploegdriever, zorgt voor afstemming met aannemer van de maaiwerkzaamheden, dekt de kosten en zorgt voor zover nodig voor een omgevingsvergunning. - Gemeente en Via Natura maken een communicatieplan voor inhoud en proces Via Natura organiseert proces en levert artikelen aan voor de lokale pers. Via interviews en filmpjes informeren we inwoners. 2.Inhoud en organisatie: De voordelen om de pilot direct uit te voeren voor de hele gemeente zijn: - De kosten zullen naar verhouding lager zijn - Er is minder transport nodig (duurzaam!) - De logistiek kan in de verschillende deelgebieden van de gemeente meteen ontwikkeld worden. - Meer boeren kunnen de Bokashi toepassen en daarmee ervaring opdoen 2. De ambitie is hoog. Enerzijds om een goede kwaliteit te realiseren, maar ook een goed werkproces. 3. Zwerfval opruimen is cruciaal voor de pilot. De Ploegdriever stelt een systeem op dit afval vóór elke maaibeurt te verzamelen. 4. De projectgroep werkt in principe samen met alle lokale partijen die willen bijdragen aan een goede pilot én met partijen die bovendien beschikken over de benodigde apparatuur voor het maken van de hopen (methode samen ontwikkelen; kennis in het gebied brengen en houden). 5. Begroting - De adequate start van het ecologisch bermbeheer in de hele gemeente is mogelijk dankzij een financiële bijdrage vanuit het budget natuur en landschap. Het gaat in totaal om ruim 200 km berm met een geschatte gemiddelde hoeveelheid bermmaaisel van ca 550 ton. - Het budget voor het verzamelen en afvoeren van zwerfvuil komt uit het budget Nedvang van de Milieuafdeling (€ 1,20 per inwoner per jaar; wordt binnen de kernen ingezet voor wijkhelden) - De feitelijke uitvoering gaat ten laste van openbare werken en moet, zeker op termijn, concurreren met het afvoeren van het bermmaaisel naar een composteerbedrijf elders.

Ambities en opgaven voor de toekomst

De ambitie van alle betrokken partijen is hoog. Wij willen samen een goede werkorganisatie om de doelen op gebied van biodiversiteit en bodemverbetering te halen en voor de toekomst financieel mogelijk te maken en te houden. Het mooie landschap is onze gemeenschappelijke drive en dat willen we uitdragen aan de inwoners van gemeente Berg en Dal. Bokashi wordt gemeengoed en andere partijen zoals Waterschap Rivierenland en terreinbeheerders sluiten over 2 jaar aan. De wetgeving is aangepast en ook de toepassing van Bokashi kent geen wettelijke grenzen meer.

Wat is jouw betrokkenheid bij het project?

Als projectmanager van Stichting Via Natura heb ik initiatief genomen dit project voor gemeente Berg en Dal uit te werken en daarbij Bart Willers van De Ploegdriever en ZLTO Rijk van Nijmegen betrokken. Verbetering van biodiversiteit van wegbermen én landbouwgrond is het primaire doel van de stichting in samenwerking met alle partijen die daarin een rol vervullen. Via Natura brengt partijen samen. Jarenlange samenwerking met De Ploegdriever maakt resultaten mogelijk

Bijzonderheden

In oktober is de pilot door de gemeente stopgezet. De afvalstoffenwet staat Bokashi niet toe als bodemverbeteraar. Maaisel dat is gefermenteerd of gecomposteerd valt niet onder de herziene Vrijstellingsregeling Plantenresten(2019). Dat betekent dat het materiaal niet op landbouwbodem mag worden toegepast. De meststoffenwet is het tweede probleem nl. dat Bokashi of compost als meststof worden gezien en dus meetellen in de mestboekhouding. Deze wet staat Bokashi niet toe als toegestane bodemverbeteraar. Momenteel (mei 2020) loopt er een verzoek bij het ministerie, met steun van provincie Gelderland en vele gemeenten en waterschappen, om bodemverbetering te faciliteren.

Images

Comment

Twitter

On the map

0  Comments

Fields with an * are required.

We use CAPTCHA to prevent spam. Tick the checkbox to continue. You might be asked to select certain images

One moment ...
Cookie settings